Algemene beschouwingen Heerlen 1ste termijn D66

zondag 13 november 2011

Voorzitter,

Hier staan we als 9 de in de rij, in het voorprogramma van de jaarlijkse conference van Trots of hoe ze straks ook mogen heten. Laat op de dag, na veel verbaal geweld maar ik wil u aanraden toch aandachtig te luisteren omdat het D66 geluid een doordacht geluid is.

D66 wil, net als vorig jaar overigens, beginnen met het maken van een compliment. Een compliment voor zowel de lay out, de taal, de structuur als voor het gekozen format van de Begroting 2012 en daarmee van het Meerjarig Bestuurlijk Programma 2012-2015. Bijzonder tevreden zijn we met de nieuwe onderdelen waar wij als Raad zelf om gevraagd hadden, zoals de paragrafen over subsidies ( de VVD) en Parkstad (wij als D66). Deze laatste paragraaf is bij onze fractie niet onopgemerkt gebleven, ik kom daar later op terug.

D66 feliciteert het college met een degelijke begroting. Sluitend en zonder verhoging van de lokale lasten. Ondanks de economische tegenspoed en bezuinigingen vanuit Den Haag weet het College de geformuleerde beleidsprioriteiten overeind te houden en zelfs nog de gewenste versnelling te bereiken op bijvoorbeeld cultuur. De dit jaar voor het eerst uitgevoerde stresstest laat zien dat het financieel beleid van het college gedegen is en dat er geen sprake is van potverteren.

Voorzitter, krimp en economisch zwaar weer trekken een wissel op deze stad. We moeten op zoek naar toegevoegde waarde om de leegstand te bestrijden. Het Schinkelkwadrant en Maankwartier zijn exponenten van onze ambitie. Hier is ruimte voor nieuwe ontwikkelingen waarbij we moeten waken voor niet weer meer van hetzelfde. We noemen het Betahuis als voorbeeld van een prima privaat en alternatief initiatief.

Een stad beweegt voortdurend en dat betekent dat ook sloop en herbestemmen in het centrum niet langer taboe zijn.Ook lege plekken kunnen immers, mits creatief ingevuld, nieuw elan opleveren. Het nieuwe Schelmenhofje is daar wat ons betreft een prima voorbeeld van. D66 hoopt dat nu ook de plek van het oude politiebureau een nieuwe bestemming gaat krijgen als groenplek

Om de aantrekkingkracht van Heerlen te vergroten, onze eigen jeugd hier te houden en tevens onze eigen horeca te helpen in de moeilijke tijden, heeft D66 voorgesteld de openingstijden voor de horeca in het centrum te verruimen. Wij zijn zeer tevreden dat het College daaraan middels een pilot uitvoering wil geven.

Om verder, zij het eenmalig, mensen en dan met name jonge mensen naar Heerlen te trekken in de decembermaand, wil D66 het College vragen Heerlen kandidaat te stellen voort Het Glazen Huis in 2013. Los nog van de vraag of deze kandidatuur toegewezen wordt, heeft de kandidaatstelling van Kerkrade en Sittard aangetoond dat dit feit alleen al goed is voor veel positieve en vaak gratis publiciteit en positieve krachten in de stad kan mobiliseren. Het Glazen Huis past natuurlijk helemaal bij onze urban culture en ons beoogd imago en al zeker, vanuit de symboliek, bij ons Glaspaleis. Daarom dient D66 een motie hierover in waarin wij het College vragen deze kandidaatstelling te doen. Echte kosten en daarmee de financiering zijn pas aan de orde als wij Het Glazen Huis toegewezen krijgen. D66 is uiteraard bereid daarin actief mee te willen denken.

Voorzitter, D66 heeft zich steeds een groot voorstander getoond van aandacht voor leefbaarheid van de wijken, al onze wijken. D66 betreurt daarom het ter ziele gaan van de Rijkssubsidieregeling Buurtactie, waardoor er na 3 jaar zo’n € 300.000 minder per jaar beschikbaar is om de wijken leefbaarder te maken. Een prima beleidsinstrument om de participatie maar ook de creativiteit en ondernemendheid van onze burgers te vergroten. Men moest immers om geld te kunnen krijgen, met een onderbouwd plan komen. Welnu het geld is helemaal opgemaakt en er zijn zo’n 300 aanvragen geweest. Wij kunnen wat dat betreft van een succes spreken. Een van de Heerlense projecten , te weten het onderhoud van het Rozarium in De Hees, dingt op dit moment kansrijk mee om de de LPB award. Wij kunnen als Raad ook nog tot 16 november onze stem daarop uitbrengen, we staan met kleine achterstand op nummer 2. ( http://www.lpbaward.nl/projecten/.). Het College stelt dan wel (blz 47-48) dat er nog steeds mogelijkheden zijn om via de eigen buurtorganisaties subsidies aan te vragen, maar drie ton minder per jaar betekent natuurlijk wel dat het beschikbare budget veel eerder op is. Daarom wil D66 middels een amendement dit wijkbudget jaarlijks met € 100.000 verhogen. Dekking hiervan komt uit de verhoging van de grafrechten via het aangenomen beleidsplan Begraafplaatsen in 2010, waardoor de ontvangsten per jaar met zo’n € 230.000 toenemen, waarvan slechts € 100.000 werkelijk begroot is (blz 150, in verwachte meeropbrengst leges), zoals navraag uitwees. Kortom, geld beschikbaar voor onze buurten, gericht op activiteiten en met dekking.

De dienstverlening van de gemeente kan beter, in de ogen van D66 zowel naar onze ondernemers als naar onze burgers. En dan gaat het niet alleen om deregulering en daarmee vermindering van de administratieve lasten in de vorm van minder regels, vergunningen en leges, maar ook om een snellere doorlooptijd van vergunningen ed en een klantvriendelijke houding. Ook dit jaar valt daar weer weinig over te lezen in de begroting. Kan het College ons op de hoogte brengen van de stand van zaken m.b.t. de werkgroep Vermindering Regeldruk ?

Daar waar andere steden noodgedwongen bezuinigen op cultuur, heeft Heerlen de versnelling in tact gelaten door zo’n € 1 miljoen aan extra investeringen. D66 steunt deze keuze van harte, omdat cultuur een beleidsterrein is waarmee invloed uitgeoefend kan worden op de versterking van de eigen identiteit van de Heerlenaar en een positieve imago van Heerlen. D66 is van mening dat ongeremd subsidiëren niet werkt en heeft veel vertrouwen in de kwaliteit van onze culturele ondernemers, we noemen het zandsculpturenfestival als goed voorbeeld. D66 steunt daarom het voornemen om het extra geld vanuit het actiefonds Culturele Lente alleen toe te kennen op basis van gedegen uitvoeringsplannen.

Voorzitter, tot dusver overwegend lof en steun vanuit D66 voor de ingezette koers en voor deze begroting. U kent D66 als een eigenzinnige partij en we volgen dit college daarom niet slaafs. Natuurlijk hebben we een afwijkende mening over een aantal zaken. Ook die willen we graag met u delen.

We lezen in de begroting dat het voornemen bestaat om op zoek te gaan naar innovatieve vormen van overheidsfinanciering. We hebben geen idee wat we ons daarbij moeten voorstellen maar het is niet wat in het coalitieakkoord staat. Daarin is namelijk afgesproken dat we op zoek zouden gaan naar innovatieve vormen van financiering en samenwerking met de markt. Deze samenwerkingsvormen, ook PPS genoemd zien we niet terug in dit MBP. Er zijn legio mogelijkheden zoals de BMV’s en het stadhuis die niet benut worden. Voorzitter, we vragen het college wanneer zij de daad bij het woord voegt en daadwerkelijk werk gaat maken van Publiek Private Samenwerking.

Ronduit geschokt, Voorzitter, waren we bij doorlezing van de paragraaf Schuldhulpverlening. Laat ik voorop stellen dat we de noodzaak van een goede schuldhulpverlening volledig onderschrijven. Gebruikmakend van de eigen kracht van mensen biedt deze steun in de rug mensen de kans op een nieuwe start. Ons afgrijzen zit in de klantprofielen waar we minder aandacht aan gaan besteden. We lezen hier dat dit gaat gebeuren voor, en luistert u goed mee: recidivisten, fraudeurs, criminelen en zelfstandigen. Het kan haast niet anders zijn dan dat in deze opsomming sprake is van een misverstand of verschrijving. Het zou namelijk niet alleen beledigend maar vooral onnadenkend zijn. Het maakt in onze optiek niet uit of mensen in de penarie zijn gekomen door slecht ondernemerschap, een niet bij het salaris passend uitgavenpatroon of onnadenkende geldverspilling vanuit een uitkering. We hopen dat het college in eerste termijn deze omissie zal herstellen. Wij hebben in ieder geval een motie klaarliggen mocht dat onverhoopt niet zo zijn.

Ons laatste thema is Parkstad Voorzitter. D66 is daar steeds heel helder en duidelijk over geweest en zal het hier herhalen. Deze onzalige WGR+ dient zo spoedig mogelijk te verdwijnen. Stop met deze ondemocratische, bureaucratische en besluiteloze bestuurlijke tussenlaag. Samenwerking is prima, maar dan met welwillende en overtuigde partners en met democratische legitimatie.

Democratische legitimatie op lokaal niveau betekent wat D66 betreft dat niet langer gesproken wordt van het H-woord maar dat ingezet wordt op herindeling met gemeenten die daartoe hun bereidheid uitspreken. Als centrumgemeente mag Heerlen daartoe best het initiatief nemen.

Ook op regionaal niveau zien wij volop mogelijkheden tot samenwerking op een schaalniveau dat nodig en nuttig is voor onze stad. Tripool en Brainport hebben wat ons betreft dat benodigde schaalniveau. Maar ook hier laten we een waarschuwing horen. We gaan het niet toelaten dat de burgemeesters Hoes, Depla en Cox de Merkozy van Limburg gaan worden. Wat ons betreft geen achterkamertjes van HO-DE-CO maar een transparant proces ter versterking van deze regio waarin de raden hun invloed kunnen blijven uitoefenen.

Voorzitter, daar waar het College nota bene zelf opmerkt dat het belang van samenwerken toeneemt (blz 12), kiest men er voor geheel eenzijdig voor om nu al de bijdragen aan de Parkstadorganisatie in 2014 en 2015 te verminderen. In 2014 met € 350.000 en vanaf 2015 met € 700.000 (blz 71). Zonder nadere getalsmatige onderbouwing overigens. Dat is onfatsoenlijk op meerdere gebieden.

Om te beginnen moesten wij dit uit de krant vernemen. Dat toont eens te meer het gebrekkige democratische gehalte aan. Wij dichten de heer Braeken grote kwaliteiten toe maar niet dat hij het D66 standpunt goed kan verwoorden. Blijkbaar vindt de Heerlense gemeenteraad en met haar D66 immers dat de transitie naar uitvoering te langzaam gaat en dat daarom een korting gelegitimeerd is. U begrijpt het al, wij zijn het daar volstrekt niet mee eens.

Wij delen de kritiek van het College voor een groot deel. Ons inziens ligt de oorzaak niet bij de Parkstadorganisatie maar bij de bestuurlijke besluiteloosheid. Een en ander rechtvaardigt in onze ogen echter niet de voorgestelde bezuiniging. Er staat immers nog een evaluatie in 2012 op stapel. D66 staat voor fatsoen in de politiek. Het is fatsoenlijk een afgesproken evaluatie uit te voeren en daar vervolgens consequenties aan te verbinden, niet andersom. Daarmee geeft Heerlen in deze fase wel een heel slecht en mogelijk ook niet terug te draaien signaal af naar de buitenwacht. Wij weten met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid dat uit de evaluatie alleen kommer en kwel zal komen en wij zullen ook niet aarzelen er dan de stekker uit te trekken. Maar nogmaals, niet nu. Dat is onfatsoenlijk.

Wij hebben ons gecommitteerd aan het Pact van Parkstad en de verdere actieve samenwerking met de andere gemeenten en problemen moeten bespreekbaar zijn en opgelost worden. Ook een gewenste aanpassing van de Parkstadorganisatie. Maar om nu al op voorhand de bijdragen te verlagen, nogmaals zonder verdere getalsmatiger onderbouwing, is voor D66 lastig te accepteren. Wij verwachten daarom van het College een duidelijk antwoord en tevens een alternatief voor de vermindering van deze samenwerking.

Bij een onbevredigend antwoord dienen wij een amendement in de tweede termijn in, waarin wij vragen deze reducties te schrappen.

Tot dusver onze bijdrage aan de eerste termijn.

Bedankt voor uw aandacht.

D66 Heerlen